ابراهيم اقبال

52

فرهنگ نامه علوم قرآن ( فارسى )

هشت عنوان و ابن جزرى ( 833 ق ) 23 عنوان را به خود ويژه كرده‌اند . النشر فى القراءات العشر ، منجد المقرئين و مرشد الطالبين و غاية النهاية فى طبقات القراء از آثار مهم و نشر يافته او است . سه عنوان تأليف ، پنج نسخه و دو كتاب نشر يافته ، در تجويد و سه عنوان ذكر نام ، دو نسخه و يك اثر چاپ شده در وقف و ابتدا كارنامه اين سده است . در سده دهم ، چهارده كتاب به صورت ذكر نام و پانزده كتاب به صورت نسخه خطى و هفت كتاب انتشار يافته در قراءات سامان گرفته است . در تجويد تنها نام ده نسخه خطى و در وقف و ابتدا دو نسخه خطى و يك اثر چاپى ياد شده است . در سده يازدهم ، 49 عنوان فهرست شده است . از آن ميان ، نه مورد تنها ذكر عنوان دارد و 36 نسخه خطى و چهار اثر چاپى وجود دارد . آثار عوفى ( سده يازدهم ق ) و مزاحى ( 1075 ق ) هريك هفت عنوان و ابو زيد مكناسى ، شش عنوان در آن ميان قرار دارد . در تجويد ، شش مورد با ذكر نام و هفت نسخه خطى و يك اثر چاپى و در وقف و ابتدا يك اثر چاپ شده ، سامان دارد . در قرن دوازدهم ، نگارش در قراءات ، روند فزاينده دارد . از 73 عنوان تأليف ، بيشتر در دسترس است . 56 نسخه خطى و شش اثر چاپى از آثار موجود است و از يازده عنوان تنها ياد نام به جاى است . منصورى ( 1134 ق ) ، ازميرى ( 1155 ق ) و افندىزاده ( 1167 ق ) هريك شش عنوان نگاشته‌اند . در تجويد ، دو ذكر نام و نه نسخه خطى و يك اثر چاپى و در وقف و ابتدا ، يك ياد عنوان و چهار نسخه خطى ياد شده است . در سده سيزدهم ، نامباركى به شمار تأليف در علم قراءات راه يافته است . به طورى كه كمترين نگارش به اين قرن اختصاص گرفته است . از ميان پنج تأليف ، يك عنوان ، تنها با ياد نام و سه نسخه خطى و يك كتاب چاپى ياد شده است . آثار اين سده در تجويد بيش از قراءات است . دو عنوان ذكر نام ، پنج نسخه خطى و شش اثر چاپى ، وضعيت آن آثار است . در وقف و ابتدا تنها يك كتاب نشر يافته صورت گرفته است . در عصر حاضر ، آثار قراءات بسيار رونق گرفته است . ميزان آنها مانند دو سدهء پررونق چهارم و پنجم است . با اين امتياز كه اكثر آنها چاپ شده و يا نسخه خطى است . 77 اثر نشر